moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
Szczury Tobruku

80 lat temu gen. Władysław Sikorski wydał rozkaz sformowania w Syrii, u boku francuskich sił, Brygady Strzelców Karpackich. Jednostka zyskała sławę, broniąc obleganej przez wojska niemiecko-włoskie twierdzy Tobruk. Utrzymali ją przez cztery miesiące zyskując przydomek „Szczurów Tobruku”. Obrona stała się najsłynniejszym epizodem w historii jednostki.


Załadunek żołnierzy SBSK w Aleksandrii na rejs do Tobruku

„Przyjmuję z zadowoleniem meldunek Pana Generała o objęciu przez Brygadę najpoważniejszego odcinka obrony Tobruku. (...) Dziękuję w imieniu służby narodowej Panu Generałowi i dowodzonej przez niego Brygadzie za wspaniałą, prawdziwie polską postawę żołnierską” – napisał gen. Władysław Sikorski, Naczelny Wódz, w październiku 1941 roku do gen. Stanisława Kopańskiego, dowódcy Brygady Strzelców Karpackich.

Podległa generałowi Brygada broniła wraz z wojskami brytyjskimi pustynnej twierdzy Tobruk w północnej Afryce obleganej przez Niemców i Włochów. – Dzięki tej zaciętej, trwającej kilka miesięcy obronie, jednostka przeszła do legendy – mówi dr Marian Cieszyński, historyk badający dzieje Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.

REKLAMA

Od Francuzów do Brytyjczyków

Od jesieni 1939 roku we Francji powstawała polska armia składająca się z żołnierzy, którzy po klęsce wrześniowej wydostali się z okupowanego kraju. – Za zgodą Francuzów gen. Sikorski postanowił, że polska brygada piechoty powstanie także na francuskim terytorium w Syrii, gdzie będzie wspierać Armię Lewantu – dodaje badacz. Rozkaz o sformowaniu Brygady Strzelców Karpackich Naczelny Wódz wydał 12 kwietnia 1940 roku.

Brygadę formowano w obozie w Homs. Organizacja i szkolenie oddziałów trwały do kapitulacji Francji w czerwcu 1940 roku. Wówczas, na rozkaz gen. Sikorskiego, BSK opuściła Syrię i ewakuowała się do kontrolowanej przez Wielką Brytanię Palestyny. Brygada weszła tam w skład wojsk brytyjskich walczących na Bliskim Wschodzie. Szkolenie kontynuowano w obozie w Latrun, gdzie strzelcy otrzymali także brytyjskie uzbrojenie i wyposażenie. Na jesieni część oddziałów przeniesiono do Egiptu. Początkowo użyto ich do celów pomocniczych, m.in. do rozbudowy pozycji obronnych i osłony linii komunikacyjnych. Wkrótce, w związku z ofensywą w Afryce Północnej oddziałów niemieckiego Afrika Korps pod dowództwem gen. Erwina Rommla, brygadę skierowano do obrony twierdzy Marsa Matruh, a potem ufortyfikowanego rejonu Sidi Baggush.

12 stycznia 1941 roku jednostka została zreorganizowana i otrzymała nazwę Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich. W jej skład weszły trzy bataliony piechoty, kompania ciężkich karabinów maszynowych, pułk artylerii, dywizjon przeciwpancerny, pułk kawalerii, kompania saperów, oddział łączności i sanitarny. W sumie brygada liczyła około 5 tys. żołnierzy. „Brygada Karpacka walczyła jako pierwsza wielka jednostka polska po klęsce wrześniowej w Polsce i pogromie Francji” – zapisał gen. Kopański we „Wspomnieniach wojennych 1939-1946”.

Pustynna twierdza

W sierpniu 1941 roku strzelcy karpaccy dostali nowe zadanie. Mieli wesprzeć obronę twierdzy w Tobruku. – Polacy objęli zachodni, najtrudniejszy odcinek obrony, położony naprzeciw wzgórza Medauar obsadzonego przez doborowe oddziały Afrika Korps – tłumaczy dr Cieszyński. Mimo zaciętych ataków, żołnierze utrzymali swoje pozycje przez cztery miesiące, broniąc twierdzy wraz z dywizjami: 9 australijską i 70 brytyjską. Dzięki niezłomnej postawie strzelcy zyskali wśród Niemców przydomek „Szczurów Tobruku”, a obrona twierdzy stała się najsłynniejszym epizodem w historii SBSK.

W pierwszych dniach grudnia Brytyjczycy uderzyli na oblegające twierdzę wojska. Jednym z kluczowych momentów ofensywy, mającej na celu odblokowanie Tobruku, było udane natarcie polskich żołnierzy. W nocy z 9 na 10 grudnia zdobyli oni wzgórze Madauar, kluczową pozycję niemiecką. – Dzięki temu nastąpiło połączenie z oddziałami nacierającej brytyjskiej 8 Armii i po ośmiu miesiącach oblężenia twierdza została odblokowana – mówi historyk.

„Żołnierz Brygady od rozpoczęcia kampanii wrześniowej przez dwa i pół roku żył ustawicznie w ruchu i niebezpieczeństwie. Wyrobił się on na zawodowego żołnierza pustynnego, nie zdradzającego nigdy kompleksu niższości wobec wroga ani wobec sprzymierzeńców” – czytamy we wspomnieniach gen. Kopańskiego.


Tobrukczycy odznaczeni przez gen. Sikorskiego

Po wycofaniu z Tobruku Polacy wzięli udział w batalii o miasta Ghazalę i Bardię. W połowie marca 1942 zostali skierowani na odpoczynek do Egiptu, a następnie do Palestyny. – Podczas walk Brygada zginęło 156 żołnierzy, 15 uznano za zaginionych a 467 zostało rannych, większość to ofiary bitwy o Tobruk i w starciach pod Ghazala – wylicza badacz.

3 maja 1942 roku jednostka została rozformowana, a z jej żołnierzy, po połączeniu z wojskami 9 i 10 Dywizji Piechoty przybyłymi z ZSRR, powstała 3 Dywizja Strzelców Karpackich. Na jej czele stanął najpierw gen. Kopański, a w lipcu 1943 roku zastąpił go gen. Bronisław Duch. 3 DSK weszła w skład II Korpusu Polskiego gen. Władysława Andersa, z którym przebyła cały szlak bojowy podczas kampanii włoskiej.

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: Wikipedia, NAC

dodaj komentarz

komentarze


„Nagroda specjalna” dla płk. Tomasza Bartkowiaka
 
10 mln zł na zapomogi dla żołnierzy
Pięcioro laureatów sportowego plebiscytu „Polski Zbrojnej”
Pierwsze Leopardy 2PL odebrane
Nowa strategia z podpisem prezydenta
Gen. Andrzejczak na wschodniej granicy
Agent w generalskich szlifach
NATO walczy z koronawirusem
Polskie F-16 w ćwiczeniach „Ramstein Alloy 20”
Miesiąc izolacji żołnierzy „Irini”
Patrioty z polskimi przyczepami
Army of Medics
Pancerniacy szykują się do misji w Afganistanie
NATO pozostaje w Iraku, Polska także
Zostań w domu i czytaj „Polskę Zbrojną”
Ostatnie prace przed „Defenderem”
F-16 kończą misję w Estonii
Hełm pomoże oddychać chorym na COVID-19
Obradowała Rada Gabinetowa
Święto żołnierzy służących na misjach
Online z mistrzami sportu
Prawdziwi wojownicy
Granatniki dla GROM-u poszukiwane
Prezydent Duda w Davos o przyszłości Sojuszu
Jakie podwyżki dla żołnierzy?
Nowy wiceminister w MON
Akcja krwiodawstwa proobronnych
Białe noce podhalańczyków
„Harpun” do walki
Polskie porty bardziej otwarte
Przeciwlotnicza Sona
Gotowi na „Defendera”
Amerykanie odmładzają F-16
Terytorialsi nie stracą dodatku
Widzieć i nie być widzianym
Partyzanci rozgromili ubeków
Kontrakty na Raki i nowe mundury
Wojsko wspiera pensjonariuszy placówek opiekuńczych
Co z tegorocznym MSPO?
Wojsko przeciw wirusowi
Dunkierka, czyli 80 lat od operacji „Dynamo”
Więcej pieniędzy dla żołnierzy na misjach
MON nie wycofuje się z MSPO
Specjalsi świętują
„Spartan” znów na Mazurach
Pracowity tydzień flotylli
W tym roku weterani stawiają na rehabilitację
Kierunek: Drawsko Pomorskie
Orzeczenia lekarskie żołnierzy będą ważne dłużej
Na zakupy do sklepu AMW
Podchorążowie za sterami Bielików
Witold Pilecki: twórca konspiracji w obozie Auschwitz
Rubiny w walce z epidemią
Sukcesy sportowców w mundurach
Wirtualny bieg na Monte Cassino na ostatniej prostej
Na misjach święta inne niż zwykle
Komitet Wojskowy NATO o pandemii
„Ratownik” od nowa
Poćwicz z mistrzami sportu wojskowego!
Ćwiczenia z torpedą
Koniec kijowskiego snu
Czas na praktyczne szkolenie studentów Legii
Rosyjskie zagrożenie w kosmosie

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Inspektorat Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO