moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
Pomnik nieznanych bohaterów

„Tu leży żołnierz polski poległy za Ojczyznę” – taki napis widnieje na płycie Grobu Nieznanego Żołnierza w Warszawie. Trumnę z ciałem bezimiennego polskiego obrońcy Lwowa złożono w grobowcu pod kolumnadą Pałacu Saskiego 2 listopada 1925 roku. Osiemdziesiąta dziewiąta rocznica zostanie dziś uczczona uroczystą zmianą warty.


W tym miejscu płonie wieczny znicz, a żołnierze Batalionu Reprezentacyjnego pełnią wartę honorową przez całą dobę. Odwiedziny Grobu Nieznanego Żołnierza to – zgodnie z protokołem dyplomatycznym – obowiązkowy punkt wizyty każdej zagranicznej delegacji.

Ochotnik w maciejówce

Prace nad pomnikiem-grobem oddającym hołd bezimiennym żołnierzom rozpoczęto w 1921 roku. Rozważano różne lokalizacje w Warszawie, m.in. niedaleko Cytadeli lub w Forcie Legionów. – Ostatecznie zapadła decyzja, aby umieścić grób pod kolumnadą Pałacu Saskiego, który był wówczas siedzibą Sztabu Generalnego Wojska Polskiego – mówi historyk Waldemar Strzałkowski. Opracowanie projektu powierzono rzeźbiarzowi Stanisławowi Ostrowskiemu.

Pobojowisko, z którego zostaną ekshumowane szczątki żołnierza, wybrał 4 kwietnia 1925 roku najmłodszy kawaler Orderu Virtuti Militari, ogniomistrz Józef Buczkowski. Los padł na Cmentarz Orląt Lwowskich.

29 października wydobyto tam z bezimiennych grobów trzy trumny: sierżanta, kaprala oraz młodego ochotnika w maciejówce. Jadwiga Zarugiewiczowa, matka innego poległego żołnierza, losowo wybrała trumnę ze szczątkami – tę z maciejówką. „Z pogruchotanych kości lewej nogi i czaszki wnosić należy, że żołnierz padł na polu bitwy”, podawała wówczas „Polska Zbrojna”.

Trumnę z prochami obrońcy Lwowa sprowadzono do Warszawy specjalnym pociągiem i 2 listopada złożono w grobowcu pod kolumnadą Pałacu Saskiego. Prezydent Stanisław Wojciechowski umieścił tam również akt erekcyjny mówiący o tym, że grób powstał, aby wyrazić cześć Narodu Polskiego dla tysięcy żołnierzy, którzy przelali krew z imieniem Polski na ustach.

Przy grobie zapłonął wieczny znicz, a pierwszą wartę zaciągnęli kombatanci powstania styczniowego. – W okresie międzywojennym przed grobem obowiązywał zwyczaj zdejmowania nakrycia głowy, a żołnierze przechodząc obok niego, salutowali – mówi Waldemar Strzałkowski.

Kobieca warta

Grób przetrwał II wojnę. Choć pod koniec grudnia 1944 roku niemieckie oddziały wysadziły w powietrze Pałac Saski, to fragment arkad z grobowcem ocalał. Po wejściu do Warszawy 17 stycznia 1945 roku, polscy żołnierze rozpalili przy nim ognisko zamiast znicza. Pierwszą wartę zaciągnęły kobiety z 1 Samodzielnego Batalionu im. Emilii Plater.


Po wojnie odbudowano grób odnawiając trzy środkowe arkady kolumnady i odsłonięto go ponownie 9 maja 1946 roku. Jednocześnie został wprowadzony całodobowy posterunek honorowy.

Po 1989 roku na filarach grobu umieszczono kopie czterech tablic z 1925 roku i odsłonięto 14 nowych płyt upamiętniających 180 najważniejszych bitew z historii Polski. Złożono tu też ziemię z mogił katyńskich.

– Grób Nieznanego Żołnierza to symboliczny hołd dla anonimowych polskich żołnierzy, którzy poświęcili życie w walkach za ojczyznę – mówi ppłk Joanna Klejszmit-Bodziuch, rzecznik prasowy Dowództwa Garnizonu Warszawa, które opiekuje się grobem.

Z okazji rocznicy odsłonięcia grobu 2 listopada w południe dowództwo zaprasza warszawiaków na uroczysty apel i zmianę posterunku honorowego przed Grobem Nieznanego Żołnierza.

Idea oddania hołdu bezimiennym żołnierzom zrodziła się po I wojnie we Francji. Jednak pierwszy taki symboliczny grób powstał 11 listopada 1920 roku w londyńskim Opactwie Westminsterskim. Natomiast w Paryżu pod Łukiem Triumfalnym trumnę ze szczątkami nieznanego żołnierza spod Verdun złożono 28 stycznia 1921 roku.

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: arch. PZ

dodaj komentarz

komentarze


Żołnierze GROM-u uczą studentów WAT-u skoków ze spadochronem
 
Szczyt NATO już w poniedziałek
Pancerniacy ruszają na Łotwę
Sukcesy żołnierzy na AFN
Kat warszawskiego getta przed sądem
„Zginęli, bo byli Polakami”
Afganistan. Czas wracać do domu
Mistrzowski bieg Dobka na Memoriale Kusocińskiego
Podejmij wyzwanie razem z weteranem!
Pierwsza mistrzyni Wojska Polskiego!
Klauzula: ściśle tajne
Rozwój i wyzwania wojskowej logistyki
Terytorialsi pomagają poszkodowanym w powodziach
Ankona – bitwa po polsku
Wojsko pomaga powodzianom w Małopolsce
Pałac Saski znów stanie w stolicy?
„Krwawa niedziela” na Wołyniu
Course on Diplomacy
Groty dla proobronnych
Trzynasty tytuł mistrza Polski „Machałka”!
Combining Two Worlds
Kontyngent do zmiany
Lufy prosto z Huty
Nowe książeczki wojskowe
Rusza PKW Islandia
26 medali żołnierzy na mistrzostwach Polski
Plany WB Group
Polscy żołnierze polecą na Islandię
Kurs na dyplomację
Desantowanie z transportowego giganta
Jutro otwarcie igrzysk olimpijskich w Tokio
Grot – rozwojowa konstrukcja
Chorwaci uczą się od polskich pilotów
Wiosłują dla Emily
Nagroda nie tylko od dowódcy
Krajowa zbrojeniówka – w dołku czy na szczycie?
„Kobra ’21”, czyli rozpoznanie specjalsów
Wilki znów na Mazurach
Abrams – czołg z najwyższej półki
V-2 leci do aliantów
Stalowy człowiek
Żołnierze bez testów z WF-u
Polskie firmy zbrojeniowe łączą siły
Wybierz Wydarzenie Historyczne Roku 2020
Szczyt NATO o zagrożeniach dla bezpieczeństwa
Podwodne rozpoznanie i ratunek
Szczyt NATO w Brukseli – punkt zwrotny dla Sojuszu
Afganistan: powrót do domu
Kat Matejki, czyli prawda i mity bitwy pod Grunwaldem
Polak najlepszym podoficerem NATO
Armia Fight Night uderzy w Żywcu
Będzie więcej szkoleń z pierwszej pomocy
Co ze sprawdzianem z WF?
Wisła i Narew w Sejmie
Polscy żołnierze wrócili z Afganistanu
Polskie F-16 gotowe na Islandię
Misja, która zmieniła polską armię
UE o wspólnym bezpieczeństwie
Psy (w) WOT
Podwodne centrum przyszłości
Wyścig zbrojeń nie ustaje

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Inspektorat Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO