moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
70 lat od zakończenia wojny w Europie

8 maja 1945 roku o 22.30 feldmarszałek Wilhelm Keitel podpisał w Berlinie akt bezwarunkowej kapitulacji III Rzeszy. II wojna światowa w Europie została zakończona. Z powodu różnicy czasu Rosja i byłe kraje bloku wschodniego świętują dzień zwycięstwa 9 maja. Polska oficjalnie datę tę zmieniła w tym roku.



Wtorek, 8 maja 1945 roku, późny wieczór. Na salę byłego kasyna oficerskiego w dzielnicy Karlshorst w Berlinie wkracza trzyosobowa delegacja niemiecka. Na jej czele stoi feldmarszałek Wilhelm Keitel, szef Naczelnego Dowództwa Wehrmachtu. Niemcy przyjechali do kwatery głównej sowieckiego marszałka Gieorgija Żukowa, przedstawiciela naczelnego dowództwa Armii Czerwonej. Tu, chwilę później złożyli podpisy pod aktem bezwarunkowej kapitulacji III Rzeszy.

III Rzesza przestała istnieć

– Dzień wcześniej taki dokument podpisali niemieccy generałowie w Reims we Francji. Odbyło się to w kwaterze Alianckich Sił Ekspedycyjnych, którymi dowodził gen. Dwight Eisenhower – mówi Franciszek Kowalik, badacz dziejów II wojny.

Wówczas w imieniu III Rzeszy akt kapitulacji sygnowali gen. Alfred Jodl, szef sztabu Wehrmachtu, gen. Wilhelm Oxenius, przedstawiciel Luftwaffe oraz admirał Hans-Georg Friedeburg, dowódca Kriegsmarine. Ze strony aliantów dokument podpisał brytyjski gen. Walter Bedell Smith oraz sowiecki gen. Iwan Susłoparow.

Kapitulacja wchodziła w życie 8 maja o północy. Zgonie z zapisami dokumentu III Rzesza przestała istnieć jako samodzielne państwo, a rząd admirała Karla Dönitza, następcy Hitlera, został rozwiązany. – Sztandary wolności powiewają nad całą Europą – stwierdził prezydent USA Harry Truman przemawiając 8 maja w Nowym Jorku.

Ceremonia na życzenie Stalina

– Jednak Józef Stalin nie był usatysfakcjonowany taką ceremonią i udziałem w niej radzieckich dowódców – mówi historyk. Dlatego na kategorycznie żądanie sowieckiego przywódcy podpisywanie kapitulacji powtórzono dzień później w Berlinie.

W imieniu Niemców podpisy złożyli feldmarszałek Keitel, admirał von Friedeburg i gen. Hans-Jürgen Stumpff z Naczelnego Dowództwa Sił Powietrznych.

Aliantów reprezentował gen. Żukow i brytyjski marszałek lotnictwa Arthur Tedder, świadkami byli generałowie: Amerykanin Carl Spaatz i Francuz Jean de Lattre de Tassigny.


„Keitel rzucił na nas nienawistne spojrzenie, poprawił monokl, usiadł na krawędzi fotela i podpisał każdy z pięciu egzemplarzy dokumentu” – opisał ten moment w swoim dzienniku marszałek Żukow.

Zmiana daty

Kapitulacja została podpisana 8 maja o 22.30 czasu zachodnioeuropejskiego. W Moskwie z powodu dwugodzinnej różnicy czasu zaczął się już 9 maja. Ta rozbieżność powoduje do dziś różne daty uważane za koniec wojny w Europie.

Na Zachodzie rocznicę obchodzi się 8 maja, a w ZSRR i bloku wschodnim oficjalną datą końca walk był 9 maja. Do dzisiaj jest on obchodzony w Rosji oraz m.in. na Białorusi, w Gruzji czy Kazachstanie.

Także w Polsce dekret Krajowej Rady Narodowej z 1945 roku ustalał 9 maja jako Narodowe Święto Zwycięstwa i Wolności. Dopiero w kwietniu tego roku Sejm zmienił te przepisy przyjmując ustawę o Narodowym Dniu Zwycięstwa obchodzonym 8 maja.


„Nie ma powodu, aby w Polsce przyjmować obowiązującą w ZSRR wykładnię zakończenia wojny” – napisano w uzasadnieniu ustawy. Posłowie dodali, że zakończenie II wojny w przypadku państw zajętych przez Armię Czerwoną trudno uznać za triumf wolności.

Dla Polski oddanej na mocy ustaleń konferencji w Jałcie pod sowieckie wpływy, koniec walk nie oznaczał wolności. – Polakom rok 1945 przyniósł kolejne zniewolenie ze strony Sowietów, od których Polska na prawie 50 lat stała się zależna – mówił kilka tygodni temu na konferencji Łukasz Kamiński, prezes Instytutu Pamięci Narodowej.

Miliony poległych

8 maja walki ustały w Europy, nadal jednak toczyły się na Dalekim Wschodzie. Zakończyło je dopiero podpisanie 2 września 1945 roku kapitulacji Japonii.

Trwająca 6 lat II wojna światowa była największym konfliktem zbrojnym w historii ludzkości. Objęła 61 państw w Europie, Azji, Afryce i na Bliskim Wschodzie. Szacuje się, że zginęło i zmarło od 50 do blisko 80 milionów osób.

Według badań IPN nasz kraj odniósł procentowo największe straty wśród państw biorących udział w walkach. W latach 1939-1945 zginęło od 5,6 do 5,8 milionów polskich obywateli, czyli aż 16 proc. przedwojennej ludności kraju.

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: Franklin D. Roosevelt Library, Jewgienij Chałdej

dodaj komentarz

komentarze


Klauzula: ściśle tajne
 
Co ze sprawdzianem z WF?
Nagroda nie tylko od dowódcy
Kat Matejki, czyli prawda i mity bitwy pod Grunwaldem
Ankona – bitwa po polsku
Desantowanie z transportowego giganta
V-2 leci do aliantów
Afganistan: powrót do domu
Jutro otwarcie igrzysk olimpijskich w Tokio
Pierwsza mistrzyni Wojska Polskiego!
Pałac Saski znów stanie w stolicy?
Podwodne rozpoznanie i ratunek
Chorwaci uczą się od polskich pilotów
Armia Fight Night uderzy w Żywcu
Psy (w) WOT
Wybierz Wydarzenie Historyczne Roku 2020
Wisła i Narew w Sejmie
Nowe książeczki wojskowe
„Zginęli, bo byli Polakami”
Szczyt NATO w Brukseli – punkt zwrotny dla Sojuszu
Polskie firmy zbrojeniowe łączą siły
Wojsko pomaga powodzianom w Małopolsce
Żołnierze bez testów z WF-u
Stalowy człowiek
Kat warszawskiego getta przed sądem
Wilki znów na Mazurach
Afganistan. Czas wracać do domu
Podwodne centrum przyszłości
Abrams – czołg z najwyższej półki
26 medali żołnierzy na mistrzostwach Polski
Mistrzowski bieg Dobka na Memoriale Kusocińskiego
Szczyt NATO już w poniedziałek
Wiosłują dla Emily
Podejmij wyzwanie razem z weteranem!
Misja, która zmieniła polską armię
Pancerniacy ruszają na Łotwę
„Krwawa niedziela” na Wołyniu
Lufy prosto z Huty
Szczyt NATO o zagrożeniach dla bezpieczeństwa
Course on Diplomacy
Krajowa zbrojeniówka – w dołku czy na szczycie?
Polskie F-16 gotowe na Islandię
Rozwój i wyzwania wojskowej logistyki
Sukcesy żołnierzy na AFN
Polscy żołnierze wrócili z Afganistanu
UE o wspólnym bezpieczeństwie
„Kobra ’21”, czyli rozpoznanie specjalsów
Kurs na dyplomację
Groty dla proobronnych
Trzynasty tytuł mistrza Polski „Machałka”!
Terytorialsi pomagają poszkodowanym w powodziach
Grot – rozwojowa konstrukcja
Żołnierze GROM-u uczą studentów WAT-u skoków ze spadochronem
Wyścig zbrojeń nie ustaje
Plany WB Group
Polak najlepszym podoficerem NATO
Będzie więcej szkoleń z pierwszej pomocy
Polscy żołnierze polecą na Islandię
Rusza PKW Islandia
Kontyngent do zmiany
Combining Two Worlds

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Inspektorat Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO