moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
Wyroki przeciw Podziemnej Polsce

70 lat temu, 21 czerwca 1945 roku, sąd w Moskwie ogłosił wyrok w sprawie aresztowanych przez NKWD przywódców Polskiego Państwa Podziemnego. W sfingowanym procesie skazano ich za działania przeciwko Związkowi Sowieckiemu i współpracę z Niemcami. Wśród skazanych był ostatni dowódca Armii Krajowej – generał Leopold Okulicki.

– To organizatorzy zabójstw i dywersji, spiskowcy, oszczercy i prowokatorzy, którzy kierowali akcją terrorystyczną przeciwko oficerom i żołnierzom Armii Czerwonej – tak gen. Nikołaj Afanasjew, generalny prokurator wojskowy Związku Socjalistycznych Republik Sowieckich, oskarżał szesnastu przywódców Polskiego Państwa Podziemnego podczas procesu w Moskwie w czerwcu 1945 roku.
Polskich przywódców NKWD podstępnie aresztowało 27 i 28 marca, gdy przybyli do Pruszkowa na zaproszenie sowieckich dowódców. Mieli tam omówić realizację ustaleń konferencji jałtańskiej i normalizację stosunków między Armią Krajową a Armią Czerwoną.

Fałszywe zarzuty

Wśród zatrzymanych byli: gen. Leopold Okulicki, ostatni dowódca AK, Jan Stanisław Jankowski, wicepremier i Delegat Rządu na Kraj, Kazimierz Pużak, przewodniczący podziemnego parlamentu zwanego Radą Jedności Narodowej i jego zastępca Aleksander Zwierzyński.

Sowieci aresztowali także 11 przedstawicieli głównych ugrupowań politycznych: Kazimierza Bagińskiego, Adama Bienia i Stanisława Mierzwę ze Stronnictwa Ludowego; Stanisława Jasiukowicza, Kazimierza Kobylańskiego i Zbigniewa Stypułkowskiego ze Stronnictwa Narodowego; Józefa Chacińskiego i Stanisława Urbańskiego ze Stronnictwa Pracy; Eugeniusza Czarnowskiego i Stanisława Michałowskiego ze Zjednoczenia Demokratycznego oraz Antoniego Pajdaka z Polskiej Partii Socjalistycznej. Zatrzymano również tłumacza Józefa Stemlera-Dąbskiego.
Wszyscy zostali przewiezieni do Moskwy i osadzeni w więzieniu na Łubiance, gdzie przez kilka miesięcy poddawano ich brutalnym przesłuchaniom. 18 czerwca Kolegium Wojskowego Sądu Najwyższego rozpoczęło proces pokazowy, któremu przewodniczył gen. Wasilij Ulrych, prokurator znany z procesów politycznych lat 30. XX wieku.

Proces szesnastu

Polskim przywódcom na podstawie fałszywych dowodów zarzucono działania przeciwko Armii Czerwonej i Związkowi Sowieckiemu, działalność terrorystyczno-dywersyjną i szpiegowską oraz współpracę z Niemcami przeciwko ZSRS. – Nie możecie udowodnić, że nie walczyliśmy z Niemcami przez pięć lat, najlepsi polscy patrioci wzięli udział w tej walce – stwierdził przed sądem generał Okulicki.

Prawdziwym celem moskiewskiego procesu było jednak odsunięcie przedstawicieli legalnej polskiej władzy od udziału w tworzeniu odradzającego się kraju. – Zarzuty wobec polskich przywódców miały ich upokorzyć i poniżyć w oczach świata – mówił dr Łukasz Kamiński, prezes Instytutu Pamięci Narodowej, podczas uroczystości upamiętniającej aresztowanie szesnastu, którą zorganizowano 27 marca tego roku w Pruszkowie.

Nowy porządek

Po trzech dniach procesu, 21 czerwca, ogłoszono wyroki. Generał Okulicki został skazany na 10 lat więzienia, Jankowski na 8 lat, Bień i Jasiukowicz na 5 lat. Pozostali otrzymali kary od 1,5 roku do 4 miesięcy więzienia.

– Proces szesnastu był jawnym pogwałceniem prawa międzynarodowego, które nie uznaje sądzenia przywódców państwowych jednego kraju przez sądy innych państw – podkreślał dr Kamiński.

Trzech ze skazanych nigdy już nie opuściło sowieckich więzień. Zmarli w nich: generał Okulicki, Jasiukowicz i Jan Jankowski. Według władz radzieckich przyczynami zgonów były choroby, jednak prawdopodobnie wszyscy zostali zamordowani.

Pozostali skazani po odbyciu kary wrócili do kraju. Ale i w ojczyźnie spotkały ich kolejne represje i aresztowania ze strony ówczesnych władz państwa.

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: Wikipedia

dodaj komentarz

komentarze


Kontyngent do zmiany
 
V-2 leci do aliantów
Plany WB Group
Będzie więcej szkoleń z pierwszej pomocy
„Krwawa niedziela” na Wołyniu
Kat warszawskiego getta przed sądem
Krajowa zbrojeniówka – w dołku czy na szczycie?
„Zginęli, bo byli Polakami”
Szczyt NATO w Brukseli – punkt zwrotny dla Sojuszu
Podwodne rozpoznanie i ratunek
Trzynasty tytuł mistrza Polski „Machałka”!
Wisła i Narew w Sejmie
Misja, która zmieniła polską armię
Combining Two Worlds
Jutro otwarcie igrzysk olimpijskich w Tokio
Abrams – czołg z najwyższej półki
Terytorialsi pomagają poszkodowanym w powodziach
Grot – rozwojowa konstrukcja
Pancerniacy ruszają na Łotwę
Podejmij wyzwanie razem z weteranem!
Chorwaci uczą się od polskich pilotów
Afganistan. Czas wracać do domu
Pierwsza mistrzyni Wojska Polskiego!
Rozwój i wyzwania wojskowej logistyki
Groty dla proobronnych
„Kobra ’21”, czyli rozpoznanie specjalsów
Żołnierze bez testów z WF-u
26 medali żołnierzy na mistrzostwach Polski
Pałac Saski znów stanie w stolicy?
Podwodne centrum przyszłości
Nagroda nie tylko od dowódcy
Nowe książeczki wojskowe
Polscy żołnierze wrócili z Afganistanu
Wybierz Wydarzenie Historyczne Roku 2020
Polskie F-16 gotowe na Islandię
Sukcesy żołnierzy na AFN
Ankona – bitwa po polsku
Polskie firmy zbrojeniowe łączą siły
Co ze sprawdzianem z WF?
Armia Fight Night uderzy w Żywcu
Lufy prosto z Huty
Polscy żołnierze polecą na Islandię
Afganistan: powrót do domu
Mistrzowski bieg Dobka na Memoriale Kusocińskiego
Polak najlepszym podoficerem NATO
Wilki znów na Mazurach
Stalowy człowiek
Szczyt NATO już w poniedziałek
Wyścig zbrojeń nie ustaje
Course on Diplomacy
Wiosłują dla Emily
Kat Matejki, czyli prawda i mity bitwy pod Grunwaldem
Desantowanie z transportowego giganta
Klauzula: ściśle tajne
Szczyt NATO o zagrożeniach dla bezpieczeństwa
Rusza PKW Islandia
UE o wspólnym bezpieczeństwie
Wojsko pomaga powodzianom w Małopolsce
Psy (w) WOT
Kurs na dyplomację
Żołnierze GROM-u uczą studentów WAT-u skoków ze spadochronem

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Inspektorat Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO