moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

 
Klub Złotej Rybki – uratowani z wody

Aby dostać się do tego grona, trzeba być lotnikiem, przeżyć katastrofę samolotu nad wodą i uratować się dzięki kamizelce lub pontonowi. Potem można dumnie nosić odznaką ekskluzywnego Goldfish Club, przedstawiającą złotą rybkę nad niebieskimi falami. Klub powstał w czasie II wojny światowej, a jednymi z jego pierwszych członków byli Polacy walczący w szeregach RAF i USAF.

12 czerwca 1941 roku bombowiec Vickers Wellington z 300 Dywizjonu Bombowego „Ziemi Mazowieckiej” wracał z nocnego bombardowania Zagłębia Ruhry. Nad Düsseldorfem samolot został trafiony przez niemiecką obronę przeciwlotniczą. Na uszkodzonym silniku doleciał nad kanał La Manche. „Niestety, po ryzykownym dodaniu pełnego gazu z nadzieją, że dolecimy do brzegów, co da nam możność ratowania się spadochronem, nastąpiły samozapłony, wybuch ognia w rejonie gaźnika (…) Nastąpiło uderzenie o wodę, bulgotanie w uszach, may-westka wyciągnęła mnie przez poprzednio wyrzucone drzwi nad głową pilota. Pływałem i krzyczałem o pomoc” – zapisał st. sierż. pil. Ludwik Maciej, dowódca bombowca, we wspomnieniach umieszczonych na stronie polishairforce.pl.

Członkowie załogi dwa dni i dwie noce spędzili na morzu w gumowym pontonie. Alianccy piloci nie wypatrzyli ich na morzu z powodu chmur i mgły. „Szczęście w nieszczęściu – Niemcy po jakimś czasie przysłali hydroplan Blohm & Voss 138, który zabrał nas na pokład i do niewoli”, pisał sierż. Maciej. Pilot trafił do obozu, gdzie doczekał wyzwolenia. Dzięki temu, że przeżył katastrofę został członkiem ekskluzywnego lotniczego Klubu Złotej Rybki.

REKLAMA

Odznaka pod klapą

Na pomysł założenia klubu wpadł w listopadzie 1942 roku Charles A. Robertson „Robbie”, główny kreślarz w brytyjskiej firmie P.B. Cow & Co, jednym z największych producentów sprzętu do ratownictwa powietrzno-morskiego. – Podczas pracy „Robbie” spotykał się z lotnikami, którzy przeżyli wodowanie i opowiadali mu o swoich doświadczeniach związanych z użyciem produkowanych przez firmę kamizelek ratunkowych zwanych Mae West [żołnierze nazwali tak nadmuchiwaną kamizelkę, nawiązując do bujnych kształtów popularnej aktorki Mae West – red.] czy gumowych pontonów – mówi Art Stacey, prezes Klubu.

Robertson postanowił założyć klub dla tych, których samolot w czasie wojny został zestrzelony lub zmuszony do wodowania, a lotnicy przeżyli dzięki kamizelce ratunkowej, pontonowi czy dmuchanej tratwie. Klub otrzymał nazwę The Goldfish Club: złoto symbolizowało wartość życia, a ryba wodę, w której przetrwali piloci.

Wieści o utworzeniu klubu zaczęły docierać do lotniczych załóg, jednostek a nawet obozów jenieckich. – Pierwotnie klub był przeznaczony tylko dla wojskowych i należeli do niego głównie lotnicy z RAF i amerykańskiego lotnictwa oraz innych państw alianckich – tłumaczy Stacey.

Członek Klubu otrzymywał wodoodporną kartę członkowską i opracowaną przez „Robbiego” odznakę przedstawiającą białoskrzydłą złotą rybkę latającą nad dwiema symbolicznymi niebieskimi falami. Odznaka miała być metalowa, ale ze względu na wojenne ograniczenia w dostawach zdecydowano się na haftowaną plakietkę z materiału. Tkaniny jednak także podlegały reglamentacji, dlatego naszywki zostały wyhaftowane na czarnym materiale ze starych wieczorowych garniturów. Przysłali je członkom klubu Brytyjczycy po apelu zamieszczonym w „London Daily Express”. Ponieważ regulamin zabraniał noszenia odznaki na mundurach brytyjskich i amerykańskich, żołnierze marynarki wojennej zwykle nosili ją na kamizelkach Mae West, a lotnicy RAF i USAF umieszczali ją pod klapą kieszeni munduru z lewej strony.

Trudna procedura

Pod koniec wojny Goldfish Club liczył ponad 9 tys. członków wszystkich specjalności lotniczych i próbował zakończyć przyznawanie członkostwa, ale wnioski nadal napływały. – Zdecydowano więc, że jego członkami mogą być także lotnicy, którzy ulegli katastrofie po wojnie, oraz cywile – tłumaczy Stacey. Sam dołączył do klubu w 1995 roku. Wraz z sześcioma kolegami z eskadry RAF przeprowadzał 16 maja tego roku test lotniczy w północno-wschodniej Szkocji. – Mieliśmy zwarcie elektryczne, co spowodowało awarię silnika i pożar – opisuje. Załoga musiała wodować. – Kiedy uderzyliśmy w wodę, hałas był niesamowity, a potem zapadła cisza – opowiada. Po wyłowieniu z wody Stacey trafił do szpitala, gdzie po pewnym czasie otrzymał formularz zgłoszeniowy do Klubu Złotej Rybki.

„Robbie” odszedł z P.B. Cow & Co w 1947 roku, ale nadal zajmował się sprawami klubu. W 1951 roku zorganizowano pierwszy zjazd „złotych rybek”. Spotkanie odniosło sukces, więc zdecydowano, że zjazdy będą się odbywały corocznie. Klub został też formalnie zreorganizowany m.in. powstał zarządzający nim komitet. – Obecnie mamy około 350 aktywnych członków ze wszystkich państw: Wielkiej Brytanii, krajów Wspólnoty Brytyjskiej, Stanów Zjednoczonych i Europy. Wśród nas są cztery kobiety – wylicza prezes.

Niestety, po śmierci Robertsona cała dokumentacja klubu zostały utracona i pomimo próśb do członków o ponowne dołączenie, wielu z nich nie odpowiedziało. Obecnie w bazie jest ponad 2 tys. osób. Stacey nie jest w stanie podać, ilu w klubie było i jest polskich lotników, ponieważ w formularzach zgłoszeniowych nie pyta się o narodowość. – Jednak sądząc z brzemienia nazwisk, mieliśmy wielu polskich członków, którzy walczyli w szeregach RAF i USAF podczas II wojny – mówi Stacey.

Jednym z nich był mjr pil. Stefan Janus z 308 Dywizjonu Myśliwskiego „Krakowskiego”, potem dowódca 1 Polskiego Skrzydła Myśliwskiego. 26 stycznia 1943 roku w czasie powrotu z misji nad Francją jego Spitfire zderzył się z maszyną sierż. Wawrzyńca Jasińskiego. Drugi z pilotów zginął, a Janus wyskoczył ze spadochronem. Dzięki kamizelce zdołał się uratować. Po wyłowieniu trafił do niemieckiego obozu jenieckiego Stalag Luft III w Żaganiu. Został uwolniony w maju 1945 roku przez aliantów. – Jesteśmy najtańszym klubem z roczną składką członkowską wynoszącą tyko 5 funtów, mamy za to najtrudniejszą procedurę dołączania do naszego grona – śmieje się Art Stacey. 

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: royalnavy.mod.uk

dodaj komentarz

komentarze


Wiosłują dla Emily
 
Chorwaci uczą się od polskich pilotów
Wilki znów na Mazurach
UE o wspólnym bezpieczeństwie
Podwodne centrum przyszłości
Abrams – czołg z najwyższej półki
Afganistan. Czas wracać do domu
Trzynasty tytuł mistrza Polski „Machałka”!
Pałac Saski znów stanie w stolicy?
Co ze sprawdzianem z WF?
Szczyt NATO już w poniedziałek
Podejmij wyzwanie razem z weteranem!
V-2 leci do aliantów
Kat Matejki, czyli prawda i mity bitwy pod Grunwaldem
Szczyt NATO w Brukseli – punkt zwrotny dla Sojuszu
Szczyt NATO o zagrożeniach dla bezpieczeństwa
Rozwój i wyzwania wojskowej logistyki
Polskie F-16 gotowe na Islandię
Kurs na dyplomację
Żołnierze bez testów z WF-u
Ankona – bitwa po polsku
Abrams – czołg niepokonany w walce
Wyścig zbrojeń nie ustaje
26 medali żołnierzy na mistrzostwach Polski
Wisła i Narew w Sejmie
Terytorialsi pomagają poszkodowanym w powodziach
Kat warszawskiego getta przed sądem
Pancerniacy ruszają na Łotwę
Course on Diplomacy
Javelin gwarantuje skuteczność
Lufy prosto z Huty
Pierwsza mistrzyni Wojska Polskiego!
„Zginęli, bo byli Polakami”
Umowa na Mieczniki podpisana
Groty dla proobronnych
Kontyngent do zmiany
Lato w wojskowym klimacie
Sukcesy żołnierzy na AFN
Polacy blisko podium, ale bez medalu
Będzie więcej szkoleń z pierwszej pomocy
Polscy żołnierze polecą na Islandię
Stalowy człowiek
„Kobra ’21”, czyli rozpoznanie specjalsów
Polak najlepszym podoficerem NATO
Combining Two Worlds
Abramsy dla 1 Brygady
Jutro otwarcie igrzysk olimpijskich w Tokio
Podwodne rozpoznanie i ratunek
Rusza PKW Islandia
Wojsko pomaga powodzianom w Małopolsce
Polskie firmy zbrojeniowe łączą siły
Desantowanie z transportowego giganta
Psy (w) WOT
NATO ćwiczy w Gruzji
Afganistan: powrót do domu
Nagroda nie tylko od dowódcy
Nowe książeczki wojskowe
Czekamy na pierwszy medal w Tokio

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Inspektorat Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO